پنجشنبه 29 ارديبهشت 1401
Info-bus.tabriz.ir
آدرس: ایران -تبریز- میدان پنجم مرداد اداره مرکزی شرکت واحد اتوبوسرانی تبریز و حومه
تاریخ : سه شنبه 3 اسفند 1400
کد 3557

ترجمه اختصاصی شهریار؛

تجربه کشورهای مختلف در نحوه مدیریت حمل و نقل عمومی در زمستان و مواقع برفی

آنچه باید در قلب هر سیاست حمل و نقلی اعمال شود، جابجایی قابل دسترس، اقتصادی و ایمن برای شهروندان است. بنابراین، داشتن یک رویکرد یکپارچه ضروری است و این رویکرد باید شامل یک استراتژی برای افزایش استفاده از حمل و نقل عمومی شهروندان باشد.

شهریار تبریز - آذر کریم­‌زاده: با جذاب‌تر کردن حمل‌ونقل عمومی از طریق بهبود کیفیت خدمات و سازمان‌دهی، همچنین با در دسترس‌تر کردن آن برای افراد کم‌تحرک، تعداد زیادی از شهروندان را تشویق می‌کنیم تا به استفاده از آن ادامه داده یا به استفاده منظم‌تر از آن برگردند.

بنا به آمار سازمان ملل، تا اواسط قرن بیست و یکم، دو سوم انسان­ها ساکن شهرها خواهند شد. اگر قلمرو اروپا را مثال بزنیم، ۸۰ درصد ساکنان در شهری با بیش از ۱۰۰ هزار نفر جمعیت زندگی می­‌کنند، ۳۰ درصد جمعیت در شهری با بیش از یک میلیون نفر ساکن هستند. اکثریت قریب به اتفاق سفرها در شهرها شروع و به پایان می­رسند، حتی اگر از یک منطقه غیرشهری عبور کنند. این بدان معناست که مسئولان راه شهری باید از قابلیت سرویس­‌دهی خوب زمستانی برای حفظ شهر اطمینان حاصل کنند تا شهر بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. بیشتر تحقیقات خدمات زمستانی بر جاده­هایی با حجم ترافیک بالا یا طبیعت غیرشهری متمرکز است. هدف از این کار تمرکز بر عملکرد خدمات زمستانی در جاده‌­های شهری و مستندسازی داستان­‌های موفقیت در این زمینه است.

در چند سال اخیر، بحران کووید-۱۹ نشان داده است که حمل و نقل عمومی برای تضمین دسترسی و تداوم خدمات و ملزومات چقدر ضروری است. در طول قرنطینه، در سراسر جهان، پیشنهاد حمل و نقل عمومی برای اطمینان از تحرک و جابجایی به طور جد توصیه شد. شهرها و کشورها به شرایط اضطراری کوتاه­مدت واکنش نشان داده­اند، اما اکنون ما باید فراتر رفته، امنیت حمل و نقل عمومی در زمستان را تضمین کنیم و از این فرصت یک بار در زندگی برای شروع دوباره و شکل دادن به آینده شهرهایمان استفاده کنیم. این بخش به شدت با بسیاری از چالش­های دیگر (اقلیم، سلامت، شمول اجتماعی، ایمنی جاده و غیره) در ارتباط است که بدون اولویت مشخص به حمل و نقل عمومی به عنوان یک ستون اساسی بهبود اقتصادی، اجتماعی و زیست­محیطی، چه در کوتاه­مدت یا بلندمدت لاینحل هستند. علیرغم فقدان تجربه کافی در مدیریت چنین بحرانی، فعالان حمل و نقل عمومی پاسخگویی و توانایی خود را برای انطباق با شرایط و همچنین احساس مسئولیت بالای خود در قبال مردم و جمعیتی که به آنها خدمت می­کنند نشان داده­اند.

تعمیر و نگهداری زمستانی همیشه یک نگرانی دائمی برای مدیران راه در مناطقی است که مرتباً تحت تأثیر بارش برف قرار می­گیرند. این مدیران باید سازمانی را برای پیش‌بینی و مقابله با این پدیده‌ها فراهم کنند و در شرایط بد جوی شدید و طولانی­مدت آن را تطبیق دهند. همچنین ادغام تمام حالت­های جایگزین برای خودرو در این بازتاب ضروری است. این موارد می­توانند چالش­های واقعی سفر و تردد با حمل و نقل عمومی را در زمستان در تمام راه­ها از جمله :آزادراه، بزرگراه، راه­های اصلی و فرعی چه در سطح شهر یا بیرون از آن ایجاد کنند.

هنگامی که عملکرد عادی سرویس­دهی دیگر برای مقابله با رویدادهای زمستانی پاسخگو نمی­شود، ما از یک وضعیت بحرانی صحبت می­کنیم. در این زمینه، سازمان خدمات تعمیر و نگهداری زمستانی، مشارکت و جهت آن به طور کلی اصلاح می­شود. بنابراین ضروری است که شرایط آب و هوایی محدودی را تعریف کنیم که از آنجا سازمان معمولی دیگر نمی­تواند با رویدادهای زمستانی مقابله کند. معمولاً بارش برف شدید یا طولانی است که گاهی اوقات با دمای بسیار پایین یا باران یخ­زده همراه است. اقداماتی که باید در چنین بحرانی در حیطه حمل و نقل عمومی چه در سطح شهر یا جاده­ها برنامه­ریزی شود می­تواند منجر به افزایش زمان بازگشت به وضعیت مرجع، برخورد منحصر به­فرد  با محورهای اولویت­دار و بستن سایر محورها یا بسیج تجهیزات و منابع انسانی اضافی شود. ممکن است فراخوانی برای پیمانکاری فرعی در نظر گرفته شود. سایر خدمات فنی شهرداری نیز ممکن است برای تقویت نیرو فراخوانده شوند. در زمینه مدیریت بحران زمستانی در استفاده از حمل و نقل عمومی توجه به نکات زیر ضروری است :

· هماهنگی خدمات : گذر به وضعیت بحرانی مستلزم بازاندیشی و تقویت سازماندهی خدمات از نظر انسانی و مادی است. در این زمینه، هماهنگی خدمات مستلزم کار اضافی است. در واقع مدیریت پروژه می­بایست که با اپراتور حمل و نقل عمومی، پلیس شهری، اپراتورهای بزرگراه، استان و غیره در تماس باشد.

حمل و نقل عمومی : بهبود شبکه حمل و نقل عمومی مستلزم رسمی کردن مبادلات مستمر بین خدمات فنی و اپراتور است :

۱-  قبل از دوره نگهداری زمستانی : به طوری که بخش فنی از خطوط حمل و نقل عمومی و تردد آنها آگاه باشد و بتواند این داده ها را در سطوح خدمات خود ادغام کند.

۲-  در فصل زمستان، در هنگام رویدادها : بخش فنی، اپراتور را از وقوع رویداد مطلع می‌کند تا اپراتور بتواند آن را پیش‌بینی کند. در طول این رویداد، اپراتور اطلاعاتی در مورد مشکلات گردش حمل و نقل عمومی و احتمالاً اصلاح خطوط اتوبوس، و خدمات فنی در مورد اطلاعات جاری که شامل پردازش و تغییر شرایط آب و هوایی است ارائه دهد.

اپراتور به طور کلی مسئول اطلاع­رسانی به کاربران شبکه خود است، اما این اطلاعات را می­توان در وب­سایت سازمان مربوطه یا روی تابلوهای علائم پیام متغیر منتقل کرد. این همکاری در جهت انتقال کاربران وسایل نقلیه شخصی به سمت حمل و نقل عمومی به منظور کاهش تعداد وسایل نقلیه در گردش و خطرات ناشی از ازدحام در ایام برفی است. در واقع، خدمات فنی می­توانند در مورد اینکه حمل و نقل عمومی در فصل زمستان به عنوان یک اولویت در نظر گرفته می­شود ارتباط برقرار کنند تا کاربران را به استفاده از آن تشویق نمایند.

رویدادهای زمستانی گاهی اوقات اپراتور را مجبور می‌کند تا خطوط حمل‌ونقل عمومی خاصی را متوقف یا مسیر آن را، بدون تعیین محدودیت صریح وضعیت عملیاتی کوتاه کند. این تصمیم می‌­تواند به روش­های مختلف گرفته شود: توسط اپراتور، به دستور فرمانداری، با استفاده از حق انصراف راننده. با وجود این، به منظور آماده شدن برای این شرایط، می­توان یک طرح برف شامل باریک کردن خطوط در شرایط ترافیکی بسیار دشوار و کاهش آن در ایستگاه­های استراتژیک نمود (در محورهای اصلی، به دور از املاک مسکونی و غیره). بنابراین رسمی­کردن مبادلات با خدمات فنی به منظور امکان سازماندهی مجدد مداخلات خود در صورت تغییر در شبکه­های در حال گردش ضروری است.

حمل و نقل زمینی

اقدامات توصیه شده در برخی از کشورهای پیشرفته در رابطه با حمل و نقل زمینی به سه عنوان اصلی مربوط می­‌شود : مدیریت شبکه، برف روبی و اطلاعات. برای مدیریت شبکه، ۱- ارتقاء اعتبارات تعمیر و نگهداری جاده­ای به ویژه برای پوشش دادن تعمیر و نگهداری لازم در تجهیزات مدیریت ترافیک (حلقه شمارش، تابلوهایی با علائم پیام متغیر، دوربین­ها) به منظور اطمینان از در دسترس بودن این موارد، به ویژه در شرایط بحرانی. ۲- سازماندهی ذخیره­سازی وسایل نقلیه عمومی یا سنگین با اطمینان از پیش­بینی بهتر تصمیمات، شناسایی قبلی مناطق ذخیره سازی به منظور توزیع بهتر آنها در منطقه شهری و تقویت هماهنگی بین منطقه ای در مورد موضوع. ۳- اولویت­بندی مناطق در معرض خطر (به ویژه شیب­‌های بیشتر از ۳٪) برای حرکت وسایل نقلیه عمومی یا باری سنگین و تهیه مجموعه‌­ای از دستورالعمل­ ها در صورت بروز بحران (ممنوعیت پیشگیرانه تردد، وسایل ذخیره ­سازی، مسیرهای دور زدن با استفاده از محورهای ثانویه و ...).

حمل و نقل هوایی

علاوه بر مدیریت استراتژیک در استفاده از حمل و نقل عمومی زمینی، حمل و نقل هوایی نیز به همان اندازه مستلزم مدیریت بهینه است : حفظ دسترسی به سکوهای فرودگاه در زمانی که مسافران در معرض خطر گیر افتادن شبانه در فرودگاه هستند، امکان حفظ عملکرد حمل و نقل عمومی بیش از ساعات معمول، مطالعه تمام ابزارهای احتمالی برای بهبود اطلاعات مسافران و اجرای سریع مشکلات مرتبط با آنها، توسعه یک طرح توسط مدیریت فرودگاه، در ارتباط با مقامات دولتی و خطوط هوایی اصلی که به آن خدمات می­دهند، برای مسافرانی که ممکن است سرگردان شوند، طرحی شامل ایجاد یک فرآیند تصمیم­گیری جمعی با مشارکت مسئولان مربوطه، بررسی علاقه اقدامات اضافی بر اساس یک مطالعه اجتماعی- اقتصادی.

مدیریت بحران زمستانی

در طول فصل زمستان با اهمیت دادن بیشتر به نیازهای عابران پیاده، دوچرخه سواران و کاربران حمل و نقل عمومی به ارتقاء تحرک فعال و حمل و نقل عمومی افزوده می­شود. در واقع، هدف ادغام نگهداری زمستانی در چشم اندازها، جهت­گیری­ها و ابتکارات مسئولیت­های مختلف شهرداری خواهد بود. روش­های نوین نگهداری زمستانی شامل پیشگیری از تشکیل یخ، یخ­زدایی، ممانعت از تراکم برف بر روی جاده و سیستم حمل و نقل هوشمند جاده­ای است. از جمله اقداماتی که در مواقع برفی بیشتر مدنظر قرار می­گیرد :

▪ اقدامات مدیریتی : علاوه بر اقدامات مربوط به هر یک از شیوه­های حمل و نقل، که در بالا ذکر شد، بحث تقویت مدیریت بین­وجهی نیز قابل تأمل است؛ علاوه بر این، در ارتباط با برخورد با نقاط صعب­العبور در شبکه جاده­ها (اقدامات ممنوعیت برای سنگین بارها و انحراف با استفاده از شبکه ثانویه)، پیش­بینی طرح­های اضطراری مختص این مکان­ها و مدیریت آنها در سطوح ادارات و شهرداری­ها (دسترسی به خدمات امدادی، اسکان اضطراری برای قربانیان کنار جاده) بایستی منظور شود.

▪ اقدامات هماهنگی : ایجاد یک مرکز واحد مدیریت بحران که بتواند ابعاد محلی، منطقه­ای و ملی بحران را در نظر بگیرد. مدیران همه شیوه‌های حمل‌ونقل را درگیر کنند تا اقدامات هماهنگی را انجام دهند تا بر حسب تحول وضعیت، تصمیم‌گیری‌های انتقال از یکی به دیگری انجام شود. فعال کردن رایانه­های شخصی ثانویه در سطح دپارتمان در هماهنگی با رایانه­های مرکزی که مسئولیت نقاط دشوار را بر عهده دارند و با مقامات محلی، به ویژه ادارات، همکاری می­کنند.

▪اقدامات اطلاعاتی : همگام با شروع فصل زمستان، سازماندهی ارتباطات پیشگیرانه در مورد اقدامات محافظه­کارانه در صورت وقوع بحران، تعریف یک سیستم ارتباطی دقیق و عملیاتی در مورد وضعیت هر گونه حمل و نقل، تقویت مکانیسم­های مداخله اولویت مقامات دولتی، در امواج رادیویی، در صورت بروز بحران، اختصاص یک رسانه به حمل و نقل عمومی جاده­ای.

در این یادداشت به تجربه موفق دو کشور کانادا و روسیه در رابطه با مدیریت بهینه حمل و نقل و عمومی در فصل زمستان می­پردازیم :

مورد مطالعه کشور کانادا

مدیریت بهینه حمل و نقل چه در سطح شهری یا جاده­ای در وهله اول مستلزم مدیریت راهداری زمستانی است که موفقیت در این زمینه به افزایش کارایی حمل و نقل می­انجامد. بدین منظور، در ابتدای امر مدیریت بحران کانادا در شهرهای مختلف آن، دستورالعمل­هایی در قالب عملیات زمستانی به مرحله اجرا در می­آورد  : الف- اقدامات الزام قبل از شروع زمستان ب- اقدامات درحین بارش برف و کولاک ج- اقدامات بعد از عملیات راهداری زمستانی. به دنبال این پروسه چارچوب­هایی نیز تعریف شده­اند که اکنون به صورت قانون درآمده و هر ساله در ایام برفی در این کشور به مدیران و مسئولان مربوطه جهت تصمیم­گیری­های کاربردی یادآوری می­شود : تعریف سطح خدمات مناسب درفصل زمستان، تدوین راهنمای جامع اطلاعات حوزه استحفاظی ادارات کل راه وترابری شهرها، گردش کار و نمودار سازماندهی عملیاتی راهداری زمستانی، سیستم اعلام وضیعت آب وهوا و راه­ها، تهیه نقشه­های برف­روبی، استراتژی­های راهداری زمستانی مرتبط با ماشین­آلات سایر سازمان­ها و بخش خصوصی، استفاده ازماشین­آلات سایر سازمان­ها و بخش خصوصی، تهیه تفاهم­نامه همکاری بین ادارات کل راه و ترابری بخش­های مختلف شهری، سیاست­های اطلاع­رسانی وروابط عمومی، ارزیابی، به روز­رسانی و مستندسازی.

در برخی از شهرهای کانادا، با توجه به نزدیک شدن فصل زمستان  جهت مدیریت حمل و نقل عمومی آمادگی­های لازم را در نظر می­گیرند.
 برخی از موارد ضروری عبارتند از :

  • اجرای مانورهای مقابله با بحران‌ها جهت ایجاد آمادگی در دستگاه‌های مسئول، آموزش کارکنان و تلاش برای ساماندهی همه امکانات اداری به منظور ایجاد آمادگی برای مقابله با بحران‌ها از جمله وظایف اصلی همه دستگاه‌های اجرایی مسئول در این زمینه است.    
  • آماده­سازی خودروهای سبک و سنگین، گریدرها، بلدوزرها، خودروهای نمک­پاش (نگهداری شن و نمک به اندازه کافی در انبارهای ویژه) و غیره از سوی دستگاه‌های ذیربط ضروری است.
  • لازم است تا سازمان‌ها و شرکت‌های دارای ماشین آلات سبک و سنگین همکاری بیشتر در مواقع ضروری و هماهنگی با بخش خصوصی داشته باشند.
  • لایروبی مسیل‌ها، هرس درختان، لکه­گیری معابر، ترمیم ترانشه‌ها، جمع­آوری نخاله‌های ساختمانی، آموزش شهروندان و آماده­باش وسایل حمل و نقل عمومی شهر به منظور سرویس­دهی به شهروندان است.  
  • برای کاهش خسارات به هنگام بروز حوادث طبیعی باید به هنگام احداث طرح‌ها و پروژه‌ها نکات فنی و مهندسی پروژه‌های مربوط به حوادث خصوصاً در جاده سازی‌ها، پل‌سازی، بهسازی رودخانه‌ها، اجرای خیابان‌ها و احداث کوچه‌های جدید مورد توجه و دقت قرار گیرد.  

علائم راهنمایی و رانندگی جدید

برای فصل زمستان تابلوهای جدیدی جهت نصب در خیابان­ها و جاده­ها طراحی شده‌­اند تا از ازدحام و تداخل وسایط نقلیه کاسته شده و امنیت آنها حفظ شود. مثلا تابلوی جدید علائم مخصوص زمستان را هنگام ورود به منطقه­ای که تعهدات تجهیزات در آن اعمال می­شود به کاربران راه نشان می­دهد. تابلویی دیگر دوره زمستان را مشخص می­کند تا به کاربران یادآوری کند که این تعهدات فقط از ۱ نوامبر تا ۳۱ مارس اعمال می­شود. تابلوها باید توسط مدیران راه نصب شود و برای قابل اجرا بودن این اقدام ضروری است. در برخی دیگر از تابلوها لزوم استفاده حتمی از تجهیزات زمستانی ماشین­آلات نشان داده می­شوند که بایستی چه در مورد وسایط نقلیه عمومی چه شخصی رعایت شوند. شهر تورنتو به ساکنان این امکان را می­دهد که تجهیزات برف­روبی را به صورت بلادرنگ ردیابی کنند و یک چارچوب زمانی تقریبی در اختیار آنها قرار می­‌دهد تا بدانند چه زمانی خیابان و پیاده­رو  پاکسازی می­شود. در مونترال، یک برنامه در زمان واقعی به داده­‌های باز شهر متصل می­شود و پیشرفت بارگیری برف را در یک رابط کاربری ساده و بصری نمایش می­دهد. این امکان را به شهروند می­دهد که موقعیت خود را گزارش کند و زمانی که وضعیت خیابانی که آنجا پارک کرده تغییر می­کند، اعلان دریافت کند، بنابراین از یدک کشیدن وسیله نقلیه خود جلوگیری می­کند.

تجهیزات زمستانی

شما باید انتخاب کنید که یا دستگاه­های ضد لغزش قابل جابجایی (زنجیر و جوراب) داشته باشید یا وسیله نقلیه خود را به لاستیک­های زمستانی مجهز کنید. این مقررات به شما امکان می­دهد بین زنجیره­های فلزی و "زنجیره­های نساجی" که معمولا "جوراب برفی" نامیده می‌­شود، یکی را انتخاب کنید. حداقل دو مورد برای تجهیز چرخ­های محرک مورد نیاز است.

زنجیر فلزی (برای استفاده مکرر)

-  مزایا : دستگاه بسیار مؤثر، مقاوم، ارائه بهترین چسبندگی و نگه داشتن جاده در مواقع بارش برف سنگین یا یخ­زدگی جاده­ها.

-  معایب : گران­تر از زنجیرهای نساجی هستند و بکار بردن آن دشوارتر است.

این مشکل احتمالی نصب، در شرایط واقعی، در کنار جاده برفی، در هوای سرد، باید در نظر گرفته شود. سازندگان، دستگاه‌های خود را برای ساده‌تر کردن استفاده از آن‌ها بهبود داده‌اند، اما توصیه می‌شود قبل از آن، در شرایط آسان‌تر تمرین کنند.

زنجیر برفی نساجی (برای استفاده موردی)

-  مزایا : نصب آن آسان­تر و ارزان­تر است.

-  معایب : در هنگام بارش برف سنگین نسبت به زنجیر کارایی کمتری داشته و طول عمر کمتری دارند.

   مطمئن شوید که دستگاه­های متحرک با اندازه چرخ­های شما و فضای بین چرخ و بدنه مناسب باشند.

زنجیر فلزی یا نساجی باید در داخل وسیله نقلیه نگهداری شده و به محض اینکه سفر در یک محور در مناطق تحت تأثیر مقررات جدید قرار می­گیرد آماده استفاده باشد.

در مورد وسایل نقلیه عمومی نیز این امر صادق است : از جمله در سطح شهر، اتوبوس­ها بایستی :

• حداقل دو زنجیر (یا سایر ملزومات ضدلغزش قابل جابجایی معادل) داشته باشد.

• دارای حداقل ۴ لاستیک زمستانی، نصب شده بر روی حداقل دو چرخ فرمان و حداقل دو چرخ محرک باشد. اگر وسیله نقلیه دارای بیش از یک محور فرمان باشد، اینها چرخ­های سیستم اصلی فرمان هستند.

این تجهیزات زمستانی قابل جابجایی بوده و به صورت دستی در اطراف لاستیک­ها نصب می­شود. زنجیر چرخ تجهیزات اجباری در بخش­های جاده­ای است که با علامت "زنجیر برف اجباری" مشخص شده است. سیستم‌های مونتاژ سریع (بدون حرکت وسیله نقلیه) وجود دارد که نسبت به سیستم معمولی و زنجیر اتوماتیک که معمولاً توسط وسایل نقلیه سنگین استفاده می‌شود، ارجحیت دارد و می‌توان آن‌ها را درگیر کرد و از کابین جدا کرد. هر وسیله ای که باشد، اصل زنجیر همیشه یکسان است : زنجیری را بین لاستیک­ها و برف قرار دهید که با لنگر انداختن خود در لایه برف، چنگ ­اندازد. این دستگاه­ها فقط با سرعت کم و فقط روی برف قابل استفاده هستند. زنجیر چرخ حداقل در دو چرخ متحرک برای خودرو الزامی است.

از جمله سیاست­های دولت کانادا برای مدیریت حمل و نقل عمومی جهت کاهش ریسک مخاطرات ناشی از عوامل آب و هوایی، برقراری همکاری و انجام اقدامات مشترک مابین دستگاه‌های اجرایی، دولت و مردم است، چرا که این اقدامات باعث پیشگیری یا کم شدن اثرات سانحه می‌شود و می‌توان با بررسی احتمال اثر مخاطرات طبیعی، با اتخاذ تدابیری، برای به حداقل رساندن این مخاطرات چاره‌جویی کرد.

۱. محدودیت استفاده از خودرو در ساعات اوج مصرف : محدود کردن استفاده از خودرو در ساعات اوج مصرف در مناطق شلوغ به منظور تضمین استفاده بهینه از جاده‌های شهری که با حذف ازدحام، به نفع رانندگان و کاربران حمل و نقل عمومی است. این محدودیت بایستی با ایجاد خطوط حمل و نقل عمومی جذاب همراه شود.

۲. نوارها و خیابان­های رزرو شده برای حمل و نقل عمومی : آزمایش‌های مختلف از نظر خطوط اختصاص‌یافته برای اتوبوس‌ها علی‌رغم ماهیت بسیار محدود آن‌ها و همچنین مطالعات تجربی و تئوری متعدد، ارزیابی اولیه از مزایا و معایب جداسازی حمل و نقل عمومی و خصوصی را به خوبی روشن می­کند. در واقع، باندهای رزرو شده را می­توان از منظرهای مختلفی مشاهده کرد. آنها معیار ساده­ای برای عملکرد شبکه جاده­ای هستند که امکان سازماندهی منطقی­تر ترافیک را فراهم می­کند و باید با بهبود کلی در شرایط حمل و نقل (صرفه­جویی در زمان بیشتر از تلفات زمان) توجیه شود و همچنین آنها بخشی از یک سیاست پویا و داوطلبانه برای ترویج حمل و نقل عمومی را تشکیل می­دهند. همراه با سایر پیشرفت­های قابل توجه در کیفیت خدمات اتوبوس، آنها باید مشتریان بزرگ جدیدی را جذب کنند. بدین ترتیب، می­توان در نظر گرفت که خارج کردن وسایل نقلیه عمومی از ازدحام شرط لازم برای بقای آن است. اگر هدف این باشد، دیگر نیازی به محاسبه ترافیک برای توجیه باندهای رزرو شده نیست.

۳. سایر سازماندهی­‌های ترافیکی به نفع حمل و نقل عمومی : تنظیم خطوط رزرو شده همیشه امکان پذیر نیست. اما ابزارهای دیگری برای بهبود سرعت اتوبوس­ها وجود دارد. علاوه بر این، کارایی خطوط رزرو شده را می­‌توان با ترتیبات اضافی افزایش داد، به ویژه مواردی که با هدف اولویت دادن به اتوبوس­ها در تقاطع­‌ها انجام می­شود.

۴. زیرساخت­های جدید برای حمل و نقل عمومی شهری : حمل و نقل عمومی جاده­ای دارای مزیت انعطاف­پذیری زیاد خود است که باید از آن در خدمات پایانه­ای در حومه شهرها استفاده کرد. در مناطق شلوغ، یعنی به طور کلی در مرکز، ایجاد زیرساخت‌­های اختصاص داده شده به وسایل نقلیه عمومی حتی در مقاطع کوتاه، امکان رهایی کامل آنها را از ترافیک عمومی فراهم می­کند.  

و در نهایت با انجام بازرسی‌­های روزانه در ماه­های یخبندان زمستان و افزایش تعداد بازرسی­ها، استفاده از حمل و نقل عمومی برای شهروندان تضمین می­شود. از جمله : بررسی سیم­کشی برق، شیلنگ‌­های هیدرولیک، باتری­ها، فشار تایر و قسمت زیرین ماشین­‌آلات جهت پیشگیری ازسایش یا خرابی، در شارژ نگهداشتن مستمر باتری­ها، بررسی و جایگزینی شیلنگ‌­های هیدرولیک، گرم کردن موتور، بررسی فشار لاستیک­ها، پر نگهداشتن مخزن با سوخت مناسب، بررسی ضد یخ و غیره.

مورد مطالعه کشور روسیه

زمستان­های مسکو می­تواند بسیار برفی و یخ­زده باشد. سازمان­های حمل و نقل عمومی و شهری جهت مدیریت در کلان­شهرها در مواقع بارش برف چه خدماتی ارائه می­کنند؟

در ماه اکتبر، برای حمل و نقل عمومی در مسکو "فصل زمستان" آغاز می­شود، که تا آوریل ادامه خواهد داشت. اگرچه هنوز برفی نباریده و حتی یخبندانی نباشد، اما مترو، اتوبوس­ها و ترامواها خود را برای هرگونه تغییر آب و هوا آماده می­کنند. زمستان سخت اغلب یک شبه آغاز می­شود و بارش برف یا طوفان برف می­تواند مانع از رسیدن میلیون­‌ها شهروند مسکو به سر کار شود. این در حالی است که در پایتخت به دلیل شرایط جوی تردد هیچ­گاه قطع نمی­شود.

میانگین دما در مسکو در زمستان فقط ۱۰- درجه است و یخبندان ۳۰- درجه بسیار نادر است و زیاد طول نمی­کشد. با این حال بارش بسیار سنگین برف وجود دارد که باعث اختلال در تردد می­شود. در این روزها به مردم مسکو توصیه می‌شود که ماشین خود را در خانه رها کرده و از اتوبوس، تراموا یا مترو جهت جلوگیری از ایجادترافیک (برای حمل‌ونقل عمومی، بسیاری از خیابان‌ها با خطوط رزرو شده مجهز شده‌اند) و همچنین تصادفاتی که می‌توانند باعث کاهش تردد شوند، استفاده کنند. این امر به ویژه زمانی مهم است که بارش برف با گرم و سپس سرد شدن ناگهانی همراه باشد و یخ­های خطرناکی در جاده­ها برای افراد و وسایل نقلیه صورت گیرد.

در ژانویه ۲۰۱۹، زمانی که مسکو با بدترین بارش برف در ۷۰ سال اخیر مواجه شد، تنها در یک بزرگراه در جنوب شهر، ۵۰ خودرو و کامیون برای چندین ساعت به دلیل تصادفات کوچک گیر کردند. به منظور پاکسازی شهر از برف در آن زمان، حدود ۱۴۰۰۰ خودرو و ۳۲۰۰۰ نفر در پاکسازی برف و یخبندان شرکت کردند. بدین ترتیب، دولت این کشور جهت مدیریت بهینه حمل و نقل عمومی، در وهله اول ایجاد زیرساخت­ها و عملیات برف­روبی را در اولویت قرار داده است که نتیجه­ای جز بهبود و افزایش استفاده از وسایط نقلیه عمومی به جای خودروی شخصی را  در فصل زمستان ندارد.

طبق استانداردهای مسکو، هر ۱۰ سانتی­متر برف باریده شده باید حداکثر در سه روز پاک شود و به ازای هر سه سانتی­متر بالای این لایه یک روز اضافی اختصاص داده می­شود. علاوه بر این، در صورت بارش برف، خیابان­ها باید به طور مستمر با استفاده از تجهیزات ویژه نظافت شوند که به محض شروع بارش برف وارد خدمت می­شود. مناطق اولویت­دار برای برف­روبی خروجی مترو، ایستگاه­های حمل و نقل عمومی و پارکینگ­ها هستند. جاده­های اصلی باید ظرف ۲۴ ساعت برف­روبی شوند.

صرف نظر از ارتفاع ریزش­های برف، برف باید در عرض دو روز جابجا شود. سپس تمام برف­ها در ایستگاه‌­های ذوب برف ویژه از بین می­‌روند که در حدود ۲۰۰ ایستگاه در شهر وجود دارد. همچنین در مسکو، مانند سایر شهرهای شمالی، از عوامل شیمیایی علیه یخ استفاده می­‌شود.

اتوبوس‌های مسکو لاستیک زمستانی ندارند - آنها در تمام طول سال با لاستیک‌های تمام فصل کار می‌کنند.

حمل و نقل عمومی- مترو

در نگاه اول شاید این‌گونه به نظر برسد که از آنجایی که مترو زیرزمینی است، عملکرد آن به آب و هوا بستگی ندارد. البته حقیقتی که وجود دارد این است که مترو امن­ ترین راه برای رفتن به هر نقطه از شهر در هر شرایط آب و هوایی است. اما این بدان معنا نیست که تحت تأثیر شرایط آب و هوایی "سطحی" قرار نگرفته است.

در ماه اکتبر ردیف دوم درب­ها در سالن ایستگاه‌­ها نصب می­‌شود که مسافران را از جریان مستقیم هوای سرد محافظت می­کند. ورودی­ها نیز مجهز به فن­‌های عمودی هوای گرم هستند. سیستم‌­های تهویه مطبوع نیز در قطارها بررسی می‌­شود. در راه ­پله­‌های راهروهای ورودی سیستم گرمایشی تعبیه شده است که از تشکیل یخ جلوگیری می­‌کند و البته در هنگام بارش برف به برف‌­روبی از مناطق باز که مترو از آنجا می­گذرد توجه ویژه‌­ای می­‌شود.

حمل و نقل عمومی  قطار

حتی در نامساعدترین شرایط آب و هوایی، قطارهای حمل بار و مسافر از حرکت باز نمی­ایستند. چرا طوفان و بارش برف بر راه­آهن روسیه تأثیر نمی گذارد؟ بارش برف فراوان می­تواند باعث فروپاشی حمل و نقل شهری شود : مسیرها پوشیده شده است، اتومبیل­ها زیر یک کلاهک ضخیم ناپدید می­شوند و اتوبوس­‌ها گویا در یک مه سفید مسدود می­‌شوند. در مورد قطارها، به استثنای نادر، آنها با وجود طوفان برف به گردش خود ادامه می­دهند. برخلاف بسیاری از کشورهای دیگر در آمریکا و قاره کهن، که راه‌آهن‌ها نیز خود را در یوغ برفی گرفتار می‌کنند، در روسیه، قطارها، از جمله قطارهای حومه شهر، همیشه امن‌ترین وسیله حمل‌ونقل عمومی هستند.

برای بسیاری از مناطق روسیه، زمستان­های سرد و برفی کاملاً عادی است. به همین دلیل مقررات بسیار سختگیرانه‌­ای برای پاکسازی خطوط برای مقابله با برف و یخبندان ابداع شده است. هر روز عصر، ایستگاه‌های ژئوفیزیک راه‌آهن پیش‌بینی آب‌وهوای خود را برای روز آینده تنظیم می‌کنند و در صورت پیش‌بینی طوفان برف یا بارش شدید، کارکنان و تجهیزات برف‌روبی مضاعفی را درخواست می‌کنند. هشدارها باید حداقل دو ساعت قبل از بارندگی ارسال شوند. بر اساس این آیین نامه، ۵ سانتی­متر برف در روز و طوفان برف با سرعت بیش از ۱۰ متر در ثانیه در حال حاضر خطری برای مسیرها محسوب می­شود. گفتنی است که در ریل­های اورال، سیبری، خاور دور و در بخش‌­های خاصی از راه­آهن شمالی که شبکه آن تا منطقه مسکو امتداد دارد، فصل زمستان زودتر شروع می­شود و طولانی­تر از جاهای دیگر آن است. در سایر نقاط کشور همچنین، مناطق بر اساس شدت بارش برف و طوفان از متوسط ‌(تا ۱۰ سانتی­متر) تا شدید (تا ۲۵ سانتی­متر) تقسیم می­شوند. طبق مقررات، راه‌آهن‌های سیبری غربی پربرف‌ترین آنهاست.

حمل و نقل عمومی- اتوبوس

این شهر نزدیک به سی سرپناه اتوبوس گرمایشی دارد. اینها آلاچیق­های سرپوشیده و گرم شده با پنجره ­هایی هستند که در داخل آن صندلی­ ها و مانیتورهای اطلاعاتی وجود دارد که نزدیک شدن اتوبوس‌­ها را نشان می­‌دهد. برخی از آنها مجهز به شبکه اینترنت، پریزهایی برای شارژ وسایل و حتی دستگاه­های خودپرداز و قهوه ­ساز هستند.  به منظور راه ­اندازی چنین ایستگاه­‌هایی با صرف بودجه حداقلی، بخشی از محل به پیمانکاران اجاره داده می­‌شود، بنابراین بسیاری از ایستگاه­ها با یک داروخانه یا گل­فروشی ترکیب می­‌شوند.

بسیاری دیگر از ایستگاه‌های اتوبوس رو به بیرون باز هستند، اما مجهز به یک رادیاتور مادون قرمز داخلی هستند که وقتی دما به زیر ۵- درجه می‌رسد، به‌طور خودکار روشن می‌شود. در زمستان، اتوبوس­ها برای عایق­کاری بهتر به شیشه‌­های دوجداره مجهز می­‌شوند. علاوه بر این، این شیشه مه­آلود نمی­شود و یخ نمی­بندد که امکان مشاهده ایستگاه را فراهم می­ کند. اتوبوس ­های جدید مجهز به رادیاتورهای قدرتمند و کف گرمایشی هستند. برای جلوگیری از خرابی اتوبوس‌­ها مجهز به سیستم گرمایش موتور اتوماتیک هستند و برای شب موتورها را در پوششی می­ پیچند تا سرد نشوند. علاوه بر این، بیشتر حمل و نقل عمومی با متان طبیعی کار می­کند تا بنزین که احتمالاً یخ می­‌زند.

حمل و نقل عمومی- تراموا

به منظور ارائه خدمات کارآمد و راحت، مصالح مورد استفاده در ساخت قطارهای تراموا و اجزای سیستم حمل و نقل الزامات خاصی را برآورده می­کند و  برای برف و یخ مناسب خواهد بود. توجه ویژه­ای به عناصر زیر می­شود : ساختار تجهیزات متحرک، پوشش ­های بیرونی، باز و بسته شدن درها، طبقات، گرمایش، تهویه و موقعیت رانندگی. به لطف عبور مداوم قطارهای تراموا روی ریل، سکوی تراموا در اکثر مواقع روشن باقی می­ماند. در زمان بارندگی شدید از تجهیزات تخصصی برای پاکسازی شبکه استفاده خواهد شد. سوئیچ ­هایی که برای تغییر خطوط استفاده می ­شوند برای اطمینان از عملکرد همیشه گرم خواهند شد. در بخش­ های خاصی از مسیر تراموا، همگام­سازی برف­روبی برای جلوگیری از برف برداشته شده از سکو، مانع از تردد در خط خودروی مجاور می­شود. در این بخش­ها برف­روبی از سکو، خطوط ترافیکی و پیاده­روهای مستقر در هر طرف آن باید به ترتیب دقیق انجام شود.

جنگل­ها و حصارها

یکی از اصلی­ترین راه­های کاهش ازدحام جاده­ها در اثر وزش برف توسط باد، جنگل­کاری انبوه است. در آنجا که درختان رشد نمی­کنند، نرده­های مخصوصی از چوب و بتن آرمه تعبیه می­شود تا برف را مهار کند. تراکم این جنگل­ها و حصارها با توجه به نوع مسیر محاسبه می­شود. برای مسیرهایی که پوشش برفی متوسطی دارند، یک خط جنگلی کافی است. از سوی دیگر، برای مسیرهایی که بارندگی در آن‌ها زیاد است، چهار ردیف لازم است. حصارها بایستی قبلا از ماه اکتبر عملیاتی شوند. روند این عملیات به طور مداوم توسط ادارات مربوطه رصد می­شود. برای تمیز کردن مسیرها که از زمان شروع بارندگی آغاز می­شود از قطارهای پاکسازی استفاده می­شود که بسته به میزان برف می­توانند سرعتی بین ۵ تا ۱۰ کیلومتر در ساعت داشته باشند. پس از پایان یک برف شدید، ایستگاه و مسیرهای آن باید ظرف ۷۲ ساعت پاکسازی شوند. همچنین کارکنان ایستگاه باید از پوشیده شدن معابر با یخ جلوگیری کنند تا مسافران سر نخورند.

پس از پایان فصل زمستان، تمام تجهیزات تعمیر و نگهداری می­شوند تا در ماه اکتبر دوباره به بهره­برداری برسند. در جنوب کشور، شروع فصل اغلب تا نوامبر عقب می­افتد و زمستان دیرتر شروع می­شود. با این حال، دمای بسیار پایین می­تواند بر ساعات حرکت قطارها تأثیر بگذارد. بنابراین، هنگامی که جیوه به ۴۰- درجه سانتیگراد کاهش می­یابد، به رانندگان توصیه می­شود سرعت را تا ۶۰ کیلومتر در ساعت کاهش دهند که می­تواند باعث تأخیر شود.

برنامه­ های اصلاح شده

حمل و نقل زمینی قبل از فصل زمستان بازرسی می­شود : سیستم­های گرمایشی، مهر و موم درها و پنجره­ها بررسی می­شوند. گرمایش زمانی بکار می­افتد که دمای بیرون به زیر ۵+ درجه برسد. طبق استاندارد، سالن داخلی نباید کمتر از ۱۲ درجه را نشان دهد. در اتوبوس­های مدرن، تهویه مطبوع در حالت اتوماتیک کار می­کند : در دمای ۱۵+ تا ۲۱+ در حالت تهویه و بالاتر از آن و در حالت خنک­کننده کار می­کنند، بنابراین دمای داخلی به طور مداوم ۲۱+ درجه است.

اتوبوس­ها و ترامواها در زمستان برنامه­های خود را تغییر می­دهند : آنها بیشتر از تابستان شروع به حرکت می­کنند. این نه تنها به دلیل آب و هوا، بلکه به دلیل پایان فصل تعطیلات است. تعداد مسافران در خطوط مربوط به مدارس و دانشگاه­ها به ویژه در حال افزایش است. از سوی دیگر، اتوبوس­های منتهی به سواحل مسکو، کمتر شروع به حرکت می­کنند، یا حتی تا ماه مه ناپدید می­شوند.

در این کشور، به نوآوری در ایستگاه­های حمل و نقل عمومی نیز توجه ویژه­ای شده است. کاربر پسند و کاربردی، ایستگاه­ها برای سختی­های آب و هوای ما طراحی شده و از کاربران در برابر سرما، باد و آب و هوای بد محافظت می­کنند. تمامی ایستگاه­های سطحی شهری مجهز به کف تابشی خواهند بود که از تجمع برف و تشکیل یخ جلوگیری می­کند. گرمایش تابشی نیز خواهند داشت. این تجهیزات علاوه بر اطمینان از راحتی کاربران، نگهداری از زیرساخت­ها را نیز تسهیل می­کند.

 

حمل و نقل عمومی در روسیه در دمای ۵۰- درجه

حتی در دمای بسیار پایین، زندگی در شهرهای کشور متوقف نمی­شود. در واقع، بسیاری ترجیح می­دهند از وسایل نقلیه عمومی در آنجا استفاده کنند تا وسایل نقلیه شخصی خود. زمستان­های سخت و کولاک شدید در منطقه قطب شمال روسیه بسیار رایج است. از اواسط اکتبر، زمستان در شهرهای یاکوتسک، نوریلسک یا وورکوتا آغاز می­شود و بسیاری از رانندگان از وسیله نقلیه شخصی خود به حمل و نقل عمومی روی می­آورند : استفاده از ماشین شخصی آنها در این فصل بسیار گران می­شود. در یاکوتسک، بزرگ­ترین شهر همیشه یخبندان، یک لایه  از خاک دائماً یخ زده است، ۴۵- تا ۵۰- درجه دمای معمول در زمستان است. یکی از ویژگی­های شهر، تعداد زیاد خطوط اتوبوس و ایستگاه­های اتوبوس است. بسیاری از این ایستگاه­ها در فاصله ۲۰۰ متری از یکدیگر واقع شده­اند که این فاصله بسیار کم بوده و مسیر از حاشیه تا مرکز نیم ساعت بیشتر طول نمی­کشد. علاوه بر این می­توانید حرکات اتوبوس خود را به صورت آنلاین دنبال کنید.

در زمستان، در بسیاری از شهرهای روسیه، عبور از رودخانه­ها و دریاچه­های یخ­زده امکان­پذیر می­شود و بنابراین "حمل و نقل عمومی زمستانی" ظاهر می­شود : هواناوهایی که مردم را از یک ساحل به ساحل دیگر منتقل می­کنند. آنها تا بهار کار می­کنند و حتی پس از آن، زمانی که یخ در نهایت شروع به آب شدن می­کند. به طور متوسط، این قایق­ها می­توانند ۱۰ نفر را به همراه چمدان حمل کنند.

در نهایت، ناگفته نماند که در کنار تمام اقدامات انجام یافته در خصوص مدیریت بهینه حمل و نقل عمومی در فصل زمستان و ایام برفی، علاوه بر سازمان­های مربوطه و مسئولیت آنها در سازماندهی تجهیزات کاربردی جهت رفاه مسافران، نمی­توان نقش فن­آوری­های برف­روبی یا برف­زدایی و همچنین مسئولیت شهروندان را در این امر نادیده گرفت که مکمل هر گونه پیشرفتی در این زمینه خواهد بود. از اینرو، در ادامه این تحقیق به این دو موضوع مهم نیز خواهیم پرداخت...

______________________________

منابع :

https://www.vie-publique.fr/sites/default/files/rapport/pdf/۱۱۴۰۰۰۵۵۶.pdf

https://www.cerema.fr/system/files/documents/۲۰۱۷/۱۲/technicite_no۲۵۶_VH_bis_cle۰۹۱۹a۹.pdf

https://cms.uitp.org/wp/wp-content/uploads/۲۰۲۱/۰۲/FR_Policy-Brief-PTisCOVID-Safe_web-۱.pdf

https://fr.rbth.com/tech/۸۵۵۹۹-moscou-transports-adaptation-hiver

https://www.transportshaker-wavestone.com/pluie-neige-sait-on-pas-gerer-les-intemperies-les-transports-en-france/

https://tramwaydequebec.info/projet/hiver/

http://temis.documentation.developpement-durable.gouv.fr/docs/Temis/۰۰۰۵/Temis-۰۰۰۵۲۳۲/۱۳۹_۲_۲.pdf